Adapter của DAC, preamp hay ampli có nhiệm vụ cấp điện DC phù hợp cho thiết bị. Trên mức điện áp đó vẫn có thể tồn tại những dao động nhỏ gọi là ripple và noise. Hiểu hai khái niệm này giúp bạn đọc thông số bộ nguồn, xem kết quả đo và trao đổi đúng vấn đề khi bộ dàn xuất hiện tiếng ù hoặc nhiễu.
Ripple và noise khác nhau ở điểm nào?
Ripple là phần điện áp gợn có tính lặp lại chồng lên mức DC. Trong bộ nguồn chỉnh lưu toàn kỳ từ điện lưới 50 Hz, thành phần gợn liên quan đến chỉnh lưu thường ở 100 Hz. Bộ nguồn chuyển mạch còn có gợn liên quan đến tần số đóng cắt và các thành phần hài.
Noise là phần nhiễu không mong muốn trên đường nguồn. Khi đánh giá nguồn chuyển mạch, người ta còn quan tâm đến nhiễu dải rộng và các xung nhọn do quá trình đóng cắt. Vì vậy, một đường nguồn có thể chứa đồng thời gợn tuần hoàn và những thành phần nhiễu nhanh hơn. Tài liệu của Analog Devices phân tích riêng các thành phần này.
Vì sao người chơi audio cần quan tâm?
Điện cấp cho mạch ảnh hưởng đến điều kiện hoạt động của thiết bị. Nếu thành phần nhiễu nguồn truyền sang đường tín hiệu ở mức đủ lớn, đầu ra âm thanh có thể xuất hiện tiếng ù hoặc nhiễu. Thiết kế tham khảo của Texas Instruments cho thấy vai trò của việc giảm gợn và nhiễu nguồn trong mạch audio.
Mức ảnh hưởng phụ thuộc cả bộ nguồn lẫn mạch nhận điện. Khả năng hạn chế nhiễu truyền từ nguồn thường được mô tả bằng PSRR, tức khả năng khử nhiễu nguồn. Chỉ số này thay đổi theo tần số và điều kiện hoạt động. Vì thế, để đánh giá một thay đổi nguồn, cần xem cả đầu ra của thiết bị audio. Analog Devices giải thích PSRR và nhiễu của mạch ổn áp trong tài liệu kỹ thuật của hãng.
Đọc số mVpp thế nào cho đúng?
Vpp là độ chênh giữa điện áp cao nhất và thấp nhất trong khoảng quan sát; mVpp dùng đơn vị milivolt. Ví dụ, dao động từ 11,99 V tới 12,01 V có độ chênh 0,02 V, tương đương 20 mVpp. Đây là ví dụ tính toán, không phải số đo sản phẩm của Khang Audio.
Khi so sánh hai kết quả, hãy xem thêm điều kiện đo. Đặc biệt, mVpp và mVrms là hai cách biểu diễn khác nhau; cần giữ cùng cách đo để so sánh có ý nghĩa.
| Thông tin cần có | Giúp bạn hiểu điều gì? |
|---|---|
| Điện áp ra và mức tải | Bộ nguồn đang được đo khi cấp điện cho tải nhẹ hay tải lớn. |
| Băng thông đo | Những thành phần tần số nào được đưa vào kết quả. |
| Đầu dò và cách nối đo | Mức ảnh hưởng của cách đo tới nhiễu quan sát được. |
| Vpp hay RMS, khoảng thời gian quan sát | Ý nghĩa của con số và khả năng so sánh với kết quả khác. |
Hướng dẫn của Tektronix về đo nguồn cho thấy việc chọn và nối đầu dò ảnh hưởng đáng kể đến kết quả. Với người mua, một báo cáo ghi rõ điều kiện đo hữu ích hơn một ảnh màn hình chỉ có con số nhỏ.
Khi nào nên kiểm tra nguồn trong bộ dàn?
Nên kiểm tra khi tiếng ù hoặc nhiễu xuất hiện sau khi đổi adapter, thêm thiết bị hoặc thay cách kết nối. Bạn có thể bắt đầu bằng những bước bên ngoài máy:
- Ghi lại thời điểm xảy ra: có ngay khi bật máy, chỉ xuất hiện khi nối máy tính, hay thay đổi theo âm lượng.
- Kiểm tra adapter: đối chiếu điện áp, cực tính, loại giắc và dòng cấp với hướng dẫn thiết bị.
- Thu gọn hệ thống: tắt thiết bị trước khi thay kết nối, thử lần lượt từng nguồn phát để xác định nhánh liên quan.
- Thử nguồn đúng chuẩn: ưu tiên adapter theo máy hoặc phương án được nhà sản xuất xác nhận tương thích.
Những bước này giúp khoanh vùng trước khi đo chuyên sâu. Nếu cần kiểm tra bên trong nguồn hoặc đo phần điện lưới, hãy để kỹ thuật viên thực hiện với thiết bị đo phù hợp.
Chọn adapter cho DAC, preamp và ampli nhỏ gọn
Trước tiên, chọn đúng điện áp và cực tính, giắc vừa khít, khả năng cấp dòng đáp ứng yêu cầu của thiết bị. Tiếp theo, xem thông tin bảo vệ, điều kiện công bố ripple/noise và nguồn gốc sản phẩm. Khi có ý định nâng cấp, nên xác định rõ bạn đang giải quyết tiếng ù, thiếu khả năng cấp dòng hay một vấn đề cụ thể khác.
Giới hạn chấp nhận được cần căn cứ vào yêu cầu của thiết bị và cách đo. Với dàn đang hoạt động ổn định, hãy ưu tiên đánh giá trong cùng cấu hình, cùng mức âm lượng trước khi quyết định thay nguồn.
Câu hỏi thường gặp
Nguồn tuyến tính và nguồn xung nên chọn loại nào?
Hãy chọn theo yêu cầu của thiết bị, kích thước, khả năng cấp dòng và dữ liệu đo trong điều kiện phù hợp. Chất lượng thiết kế, lọc và bố trí mạch đều góp phần vào kết quả cuối cùng.
Nghe tiếng ù có thể kết luận nguồn nhiều ripple không?
Tiếng ù là dấu hiệu cần kiểm tra. Hãy ghi lại nó xuất hiện ở kết nối nào, sau thay đổi nào và có thay đổi theo volume hay không; kỹ thuật viên sẽ dùng thông tin đó để xác định nguyên nhân.
Cần gửi gì để Khang Audio tư vấn?
Gửi model thiết bị, ảnh nhãn adapter, ảnh giắc nguồn, sơ đồ kết nối và mô tả tiếng nhiễu. Nếu đã có kết quả đo, gửi kèm điều kiện đo.
Bạn đang cần chọn nguồn cho DAC, preamp hoặc ampli? Liên hệ Khang Audio qua 0906 003 355 và gửi thông tin hệ thống để được tư vấn phương án phù hợp.
