Từ các tấm ván đến một bộ loa có thể tháo đổi mặt gá là chuỗi công việc cần làm đúng thứ tự. Với dự án loa đa năng của Khang Audio, phần đáng tham khảo nằm ở cách chuẩn bị chi tiết, lắp thử và hoàn thiện từng cụm trước khi đưa vào nghe.
Bài viết gộp ảnh thi công và nội dung phần hai của dự án “10 trong 1”, giữ vai trò tư liệu DIY. Để tìm hiểu ý tưởng thiết kế và chức năng của mặt gá, xem phần giới thiệu loa đa năng. Dưới đây là trình tự chế tác, cùng các điểm nên kiểm tra ở mỗi giai đoạn.
1. Chốt bản vẽ và danh sách chi tiết
Trước khi cắt ván, cần xác định driver sẽ lắp, kích thước lỗ, vòng vít và độ sâu phía sau củ loa. Tách danh sách thành vách thùng, mặt trước, vòng gá, cụm cửa thông hơi, nắp tháo rời, chân và các thanh liên kết. Đánh dấu những chi tiết làm thành cặp để giữ hai bên thống nhất.
Tư liệu dự án sử dụng ván dán dày 18 mm. Khi tái tạo, cần kiểm tra độ dày thực và bản vẽ tương ứng, đặc biệt ở các mối ghép. Phần chọn vật liệu làm thùng loa trình bày riêng cách chọn cốt ván và lớp hoàn thiện.
2. Gia công mặt gá rồi lắp thử
Mặt gá cần khớp với driver và mặt trước. Sau khi cắt, kiểm tra đường kính, vị trí lỗ vít, mặt tiếp xúc và khoảng hở cho khung loa. Đặt thử các chi tiết theo đúng thứ tự trước khi hoàn thiện bề mặt.
Với các vòng tháo lắp nhiều lần, nên đánh dấu chiều và vị trí ghép. Cách này giúp lắp lại đúng bộ, đồng thời dễ phát hiện chi tiết bị lệch hoặc vít chưa ăn khớp. Thử bằng tay trước khi siết, tránh dùng lực kéo hai phần đang lệch vào nhau.
3. Ghép thân thùng và các thanh liên kết
Lắp thử để kiểm tra góc và kích thước, sau đó mới ghép cố định theo phương án đã chọn. Đặt thùng trên mặt làm việc phẳng; kiểm tra hai đường chéo ở phần khung tương ứng để phát hiện lệch. Các thanh liên kết cần áp sát vách và giữ đúng vị trí trong bản vẽ.
Phần cần tháo rời phải được phân biệt ngay từ đầu với phần ghép cố định. Để sẵn khoảng thao tác cho đầu nối, dây và vít sẽ giúp việc bảo dưỡng hoặc thay cấu hình thuận tiện hơn về sau.
4. Làm cụm cửa thông hơi và nắp theo cấu hình
Bài gốc mô tả việc thay mặt bịt bằng cụm thông hơi, đồng thời thay phần ê-căng mở bằng tấm gỗ để chuyển cấu hình. Khi làm lại, cần đối chiếu đủ các mặt mở, nắp và mối ghép trong bản vẽ để hiểu đường đi của không khí.
Cấu hình có cổng thông hơi thuộc hướng bass reflex, khác với thùng kín hoàn toàn. Kích thước cổng và thể tích làm việc cần được tính cho driver sử dụng. Vì vậy, ảnh công đoạn giúp hiểu cách lắp cụm; số đo chế tạo phải lấy từ thiết kế đã xác định.
5. Xử lý bên trong và hoàn thiện bề mặt
Tư liệu có công đoạn lót vật liệu tiêu âm, làm chân, khoan định vị rồi phủ bề mặt. Nên hoàn tất việc thử lắp và làm sạch bụi trước khi sơn, dán decal hoặc veneer. Bố trí vật liệu lót theo thiết kế, giữ khoảng trống cho cổng, driver và phần cần thao tác.
Duyệt màu hoặc vân trên mẫu nhỏ trước khi làm cả đôi. Kiểm tra mép và lỗ bắt vít sau khi phủ để các mặt gá vẫn lắp vừa. Chân đế cần chắc, giúp bộ loa đứng ổn định khi sử dụng và thay cấu hình.
6. Lắp driver và kiểm tra dây
Đỡ chắc driver trong khi lắp, bảo vệ màng loa và siết vít đều theo các vị trí đối diện. Dây cần đi gọn, có khoảng thao tác và tránh chạm bộ phận chuyển động. Kiểm tra cực đấu và các đầu nối trước khi nối với amply đã tắt nguồn.
7. Nghe thử và ghi nhận cấu hình
Bắt đầu ở mức nhỏ để kiểm tra hai kênh, tiếng rung cơ khí và đầu nối, rồi tăng tới mức nghe dự kiến. Nếu có tiếng lạch cạch, kiểm tra mặt gá, dây và chi tiết tháo rời trước khi thay đổi thiết kế. Ghi lại driver, mạch lọc nếu có, cấu hình thùng và vị trí đặt.
Phần tư liệu cũ có nhắc amply đèn EL84 mạch SE do Khang Audio DIY, với công suất ghi trong bài là 3 W/kênh. Thông tin này được giữ như bối cảnh buổi thử của dự án. Khi đánh giá một hệ thống khác, chọn amply theo chính bộ loa và mức nghe cần dùng.
Nguồn: bộ ảnh và các bước chế tác trong bài cũ của Khang Audio; phần hai ghi tác giả Hải Anh/VOV.VN. Các ảnh trên lưu lại quá trình thực hiện, còn việc tái tạo cần một bản vẽ đầy đủ cho cấu hình cụ thể.
